Gwneud eich Apêl am Dystysgrif Datblygiad Cyfreithlon (Arweiniad)

Atodiad 5

Diben y system

Mae adrannau 191 ac 192 Deddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990 (Deddf 1990) yn darparu ar gyfer unrhyw un (nid dim ond pobl â diddordeb cyfreithiol yn y tir) i wneud cais i’r awdurdod cynllunio lleol (ACLl) am dystysgrif datblygiad cyfreithlon. Dogfen statudol yw tystysgrif sy’n ardystio:-

(a) cyfreithlondeb, at ddibenion cynllunio, gweithrediadau presennol ar dir, neu’r defnydd o dir, neu ryw weithgaredd a gynhelir sy’n torri amod cynllunio, mewn achos cais o dan adran 191; neu

(b) cyfreithlondeb gweithrediadau arfaethedig ar dir, neu’r defnydd o dir,
mewn achos cais o dan adran 192.

Nid oes i dystysgrif datblygiad cyfreithlon swyddogaeth wrth bennu a fydd angen caniatâd o dan ddeddfwriaeth arall megis Deddf Cynllunio (Adeiladau Rhestredig ac Ardaloedd Cadwraeth) 1990.

Yr hyn y mae “cyfreithlondeb” yn ei olygu at ddibenion cynllunio

Mae defnyddiau a gweithrediadau yn “gyfreithlon” os na ellir cymryd unrhyw gamau gorfodi yn eu herbyn ac os nad ydynt yn mynd yn groes i unrhyw hysbysiad gorfodi sydd mewn grym. Bydd methu â chydymffurfio ag unrhyw amod neu gyfyngiad, y rhoddwyd caniatâd cynllunio yn ddarostyngedig iddo, yn “gyfreithlon” os bydd yr amser ar gyfer cymryd camau gorfodi mewn perthynas â’r methiant wedi dod i ben ac os na thorrir unrhyw hysbysiad gorfodi neu hysbysiad tor-amod sydd mewn grym.

Yr hyn y mae tystysgrif yn ei wneud

Bydd tystysgrif a roddir ar gyfer defnydd, gweithrediad neu weithgaredd presennol yn nodi (drwy gyfeirio at gynllun neu lun) ardal y tir a gynhwysir yn y dystysgrif ac yn disgrifio union natur y defnydd, y gweithrediad neu’r gweithgaredd sy’n gyfreithlon yn ôl y dystysgrif. Ni fydd y dystysgrif yn eich diogelu rhag camau gorfodi gan yr awdurdod cynllunio os byddwch yn gwneud newid ‘sylweddol’ i’r defnydd a nodwyd heb wneud cais cynllunio amdano. Er enghraifft, gall tystysgrif nodi y gellir defnyddio safle cludwr nwyddau yn gyfreithlon i barcio nifer diffiniedig o gerbydau nwyddau trwm, o gapasiti neu faint penodol, a gall nodi ardaloedd y safle a ddefnyddiwyd at ddibenion cynnal a chadw cerbydau. Neu gallai nodi’r ardal a ddefnyddiwyd ar gyfer storio paledi a pha mor uchel y gellir eu pentyrru. Neu gallai nodi’r oriau pan gyflawnwyd unrhyw weithrediadau ar y safle. Os byddwch yn gwneud rhywbeth yn sylweddol wahanol i’r hyn a nodir ar y dystysgrif, gallai’r ACLl gymryd camau gorfodi yn eich erbyn.

Bydd tystysgrif a roddir ar gyfer defnydd neu weithrediad arfaethedig yn disgrifio’r union ddefnydd neu weithrediad ar safle yr ystyrir y gellir eu caniatáu heb orfod gwneud cais cynllunio amdano.

Bydd y dystysgrif bob amser yn rhoi rhesymau pam bod y defnydd, y gweithrediadau neu’r gweithgaredd yn gyfreithlon, neu pam y byddent yn gyfreithlon. Bydd yn sefydlu cyfreithlondeb y defnydd, y gweithrediadau neu’r gweithgaredd a gwmpesir gan y dystysgrif yn derfynol. Ni fydd tystysgrif a roddir ar gyfer defnydd, gweithrediad neu weithgaredd presennol yn diogelu datblygiad ar y safle yn y dyfodol. Er enghraifft, ni chwmpesir estyniad i adeilad presennol a ddisgrifir yn y dystysgrif, na dwysáu defnydd presennol. Bydd tystysgrif a roddir ar gyfer defnydd neu weithrediad yn y dyfodol yn diogelu datblygiad yn y dyfodol, ond dim ond os bydd y datblygiad hwnnw yn y dyfodol yr un fath â’r datblygiad a ddisgrifir yn y dystysgrif ac os ymgymerir ag ef cyn y bydd unrhyw newid sylweddol yn yr amgylchiadau perthnasol. Os eir y tu hwnt i’r cyfyngiadau a nodir yn y dystysgrif, gallai’r perchennog tir neu’r deiliad fod yn agored i gamau gorfodi gan yr awdurdod cynllunio ar gyfer unrhyw achos o dor-rheolaeth gynllunio yn sgîl hynny.