Yr Arolygiaeth Gynllunio - Cymru
Hyfforddiant ar sut i Wneud Penderfyniadau Dylunio
Mae sicrhau gwaith dylunio o safon yn yr amgylchedd trefol a gwledig yn allweddol i greu cymunedau deniadol a chynhwysol. Hyrwyddwyd cyflawni’r amcan hwnnw o sicrhau cynllunio gofodol da yn ystod y blynyddoedd diwethaf trwy fabwysiadu a chyhoeddi llu o ddogfennau polisi ac arweiniad cenedlaethol a lleol. Mae’r Arolygiaeth yn effro i’r her o sicrhau bod ei phenderfyniadau neu ei hargymhellion yn cymhwyso’n gyson yr egwyddorion dylunio da a gynhwysir yn y dogfennau hynny.
Felly, fel rhan o ddatblygiad proffesiynol parhaus pob Arolygydd, lansiwyd ymagwedd fesul cam at ddiweddaru eu sgiliau ym mis Rhagfyr 2005. Mae’n seiliedig ar y rhagosodiad pan fydd dylunio yn ystyriaeth berthnasol, y bydd Arolygwyr yn gwybod, wedi darllen neu’n gallu darllen:
- polisi dylunio cenedlaethol (Cymru neu Loegr) (megis yn PPS1 ac ati);
- cyngor cenedlaethol (megis yn ‘By Design’ a chyhoeddiadau cysylltiedig);
- Polisïau dylunio Cynlluniau Datblygu a dogfennau neu arweiniad cynllunio atodol;
- tystiolaeth yr achos mewn ceisiadau unigol, gan gynnwys Datganiadau Dylunio;
ac y gellir cymryd yn ganiataol bod yr Arolygwyr yn deall y wybodaeth honno.
Fodd bynnag, o gofio mai sgil arbennig Arolygydd yw gwneud penderfyniad trwy gymhwyso gwybodaeth i’r ffeithiau a’r teimladau ym mhob achos, mae hyfforddiant diweddar wedi mynd ymlaen i awgrymu y gellir dilyn proses resymu resymegol. Gall y broses honno alluogi dangos rhywfaint o wrthrychedd ac mae’n ynysu’r goddrychedd sydd ynghlwm wrth wneud penderfyniadau dylunio, trwy:
- ystyried ac esbonio Natur Unigryw’r Safle a’i gyd-destun;
- ystyried ac esbonio Natur Unigryw’r Cais;
- ystyried ac esbonio’r Gwerthoedd Dylunio a ddefnyddir yn y penderfyniad;
- asesu Effaith Weledol y Cais;
- cymhwyso’r Gwerthoedd perthnasol i Effaith y safle;
ac wedyn (ar ôl ystyried ystyriaethau perthnasol eraill a all fod yn berthnasol, gan gynnwys cyflawni agenda dylunio trefol ehangach ac unrhyw waith liniaru y gellir ei gyflawni)
- gwneud y Penderfyniad ynghylch a yw’r datblygiad arfaethedig yn sicrhau’r Ansawdd Dylunio sydd ei angen.
Cydnabyddir bod Arolygwyr yn dwyn amrywiaeth o sgiliau a phrofiadau proffesiynol i’w gwaith achos, gan gynnwys y rhai â chymwysterau dylunio pensaernïol neu drefol. Pennir mwy o waith achos i’r olaf pan fydd dylunio yn fater pwysig. Fodd bynnag, ein hamcan yw sicrhau y bydd ein hymagwedd at wneud penderfyniadau yn helpu pob Arolygydd i chwarae ei ran wrth sicrhau dylunio da. Er mwyn gwneud hynny, ymgymerwyd ag ail gam o hyfforddiant gwerthfawrogi dylunio yng ngwanwyn 2006, a oedd yn cynnwys arbenigedd o’r tu allan.
Keith Durrant MA BArch RIBA ARIAS MRTPI FRSA
Arolygydd Cynllunio
