Yr Arolygiaeth Gynllunio - Cymru

Y Côd Ymarfer ar Ganiatau i'r Cyhoedd Weld Gwybodaeth y Llywodraeth

Deddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 a’r Côd Ymarfer ar Ganiatáu i’r Cyhoedd Weld Gwybodaeth y Llywodraeth.

Cafodd y cyhoedd fynediad llawn i wybodaeth yn 2005 drwy'r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth a'r Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol. Mae'r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth a'r Rheoliadau Gwybodaeth Amgylcheddol yn gwbl ôl-weithredol ac yn cwmpasu gwybodaeth a ddelir gan gyrff cyhoeddus a grëwyd cyn Ionawr 1 2005. Os ydych yn gwneud cais am wybodaeth ar ôl 1 Ionawr 2005 darllenwch ein tudalen Mynediad i'r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth .

Cyn Ionawr 1 2005 y Cod Ymarfer ar Fynediad i Wybodaeth y Llywodraeth, "Y Cod", oedd y weithdrefn fynediad ar gyfer gwybodaeth y Llywodraeth. Fe'i disodlwyd erbyn hyn. Mae'n bosibl gwneud cwynion i'r Ombwdsmon o hyd am geisiadau i weld gwybodaeth a wnaed o dan y cod pan oedd mewn grym.

Cefndir
Nodau’r côd
Gwneud cais am wybodaeth
Yr hyn a gwmpesir gan y côd
Gwybodaeth a gaiff ei heithrio
Cael gweld dogfennau
Dyddiadau cau ar gyfer ymateb
Hawl i apelio
Adolygiad annibynnol
Terfyn amser ar gyfer adolygiad
Yr Ombwdsmon
Preifatrwydd personol a cheisiadau am wybodaeth
Beth am wybodaeth Llywodraeth Leol
Cysylltiadau Perthnasol

Cefndir

Roedd y Cod yn ategu polisi'r Llywodraeth o ymestyn mynediad i wybodaeth swyddogol ac ymateb i geisiadau rhesymol am wybodaeth. Gellir cael copïau o'r Cod a'r Arweiniad ar Ddehongli drwy wefan y DCA.

Wrth ymdrin â chais am wybodaeth y rhagdybiad yn y Cod yw y dylai gwybodaeth gael ei darparu ar yr amod na fyddai datgelu'r wybodaeth er budd y cyhoedd a bod un neu fwy o'r 15 o eithriadau o fewn Rhan II y Cod yn berthnasol .

Nodau’r Côd yw:

gwella’r broses gwneud polisïau a’r broses ddemocrataidd trwy gynyddu mynediad i’r ffeithiau a dadansoddiadau sy’n darparu’r sail ar gyfer ystyried y polisi arfaethedig;
diogelu buddiannau unigolion a chwmnïau trwy sicrhau y rhoddir rhesymau dros benderfyniadau gweinyddol, ac eithrio pan fydd awdurdod statudol neu gonfensiwn sefydlog i’r gwrthwyneb;
cefnogi ac ehangu egwyddorion gwasanaeth cyhoeddus a sefydlwyd o dan Siarter y Dinesydd.

Cydbwysir y nodau gan yr angen i:

gynnal safonau gofal uchel wrth sicrhau preifatrwydd gwybodaeth bersonol a gwybodaeth fasnachol gyfrinachol;
diogelu cyfrinachedd pan na fyddai datgelu gwybodaeth er lles y cyhoedd neu pan fyddai’n torri preifatrwydd personol neu gyfrinachau trydydd parti, yn unol â’r gofynion statudol a Rhan II y Côd.

Mae’r canlynol yn disgrifio sut y mae’r Arolygiaeth Gynllunio yn gweithredu’r Côd.

Gwneud cais am Wybodaeth.

Pan fyddwch yn cysylltu â ni i ofyn am wybodaeth nid oes angen i chi sôn am y Côd yn benodol yn eich cais. Caiff pob cais am wybodaeth ei drin yn unol â’r Côd, p’un a yw’r ymgeisydd yn ymwybodol o fodolaeth y Côd ai peidio. Nid oes angen gwneud ceisiadau yn ysgrifenedig neu trwy e-bost, er y gall hyn helpu i osgoi camddealltwriaeth.

Darperir y rhan fwyaf o’r wybodaeth yn rhad ac am ddim, yn arbennig y canlynol:

safonau a pherfformiadau gwasanaethau;
y rhesymau dros benderfyniadau gweinyddol a wnaed yn eich achos;
sut y gallwch arfer eich hawliau i apelio neu gwyno;
ynglYn â phenderfyniad; neu ofynion rheoliadol sy’n effeithio ar eich busnes.

Fodd bynnag, ar gyfer ceisiadau mwy sylweddol sy’n gofyn am fwy o ymchwil neu efallai pan fydd angen copïo nifer fawr o ddogfennau, gall fod tâl i wrthbwyso costau i’r trethdalwr. Cyhoeddwyd arweiniad ar godi tâl am wybodaeth gan Adrannau’r Llywodraeth a chyrff eraill y goron gan Drysorlys EM. Fe’ch hysbysir gennym o unrhyw daliadau cyn i unrhyw waith ar eich cais ddechrau.

Ar hyn o bryd rydym yn codi tâl am gopïau o’n llythyrau penderfyniad apêl, er y darperir y rhain yn ddi-dâl pan fyddant yn dod ar gael yn electronig trwy’r Gwasanaeth Gwaith Achos Cynllunio trwy’r Porth Cynllunio.

Yr hyn a gwmpesir gan y Côd.

Mae gan y Côd bum ymrwymiad, sef:

darparu ffeithiau a dadansoddiad gyda phenderfyniadau polisi pwysig;
datgelu canllawiau mewnol ynghylch ymwneud adrannau â’r cyhoedd;
darparu rhesymau gyda phenderfyniadau gweinyddol;
darparu gwybodaeth o dan Siarter y Dinesydd am wasanaethau cyhoeddus;
faint maent yn ei gostio, targedau, perfformiad, cwynion ac iawndal;
ymateb i geisiadau am wybodaeth.

Mae’r “Côd” yn cynnwys rhestr o eithriadau, gan ganiatáu dal yn ôl ddosbarthiadau eang o wybodaeth. Os ydych o’r farn bod eithriad wedi’i gymhwyso’n anghywir at eich cais am wybodaeth gallwch apelio.

Gwybodaeth Eithriedig.

Mae’r cod yn rhestru 15 dosbarth o wybodaeth eithriedig.

Gwybodaeth sy’n niweidiol i weithgarwch amddiffyn a diogelwch a chysylltiadau rhyngwladol;
Gwybodaeth y byddai ei rhyddhau yn niweidio diffuantrwydd trafodaethau mewnol; gan gynnwys manylion am drafodaethau’r cabinet; cyngor mewnol; amcanestyniadau a rhagdybiaethau yn ymwneud â dadansoddi polisi rhyngwladol; a dadansoddiadau o opsiynau polisi eraill neu opsiynau polisi a wrthodwyd;
Cysylltiadau â’r Teulu Brenhinol a thrafodaethau’r Cyfrin Gyngor;
Gwybodaeth a fyddai’n amharu ar weinyddu cyfiawnder neu achos cyfreithiol neu ymchwiliad cyhoeddus, gan gynnwys gwybodaeth a ystyriwyd yn y cyfryw achos neu sy’n debygol o gael ei hystyried ynddo; gwybodaeth yn ymwneud ag achos a gwblhawyd neu ag ymchwiliadau a allai fod wedi arwain at achos; gwybodaeth a gwmpesir gan fraint broffesiynol gyfreithiol; gwybodaeth a allai amharu ar y gwaith o atal neu ganfod trosedd neu ddal troseddwyr neu a allai amharu ar ddiogelwch adeiladau; gwybodaeth sy’n niweidiol i’r drefn gyhoeddus, diogelwch y cyhoedd neu ddiogelwch unigolyn neu a allai enwi hysbyswyr cyfrinachol; gwybodaeth a allai gynyddu’r posibilrwydd y caiff yr amgylchedd neu rywogaethau mewn perygl eu niweidio.
Gwybodaeth am fewnfudo, cenedligrwydd ac achosion clirio mynediad a fyddai’n niweidio rheolaethau mewnfudo;
Gwybodaeth a allai amharu ar y gwaith o reoli’r economi neu amharu ar gasglu trethi.
Gwybodaeth a fyddai’n niweidio safle cystadleuol neu drafodaethau adran neu a fyddai’n amharu ar reoli ei gweithrediadau yn gywir ac yn effeithiol;
Cofnodion personél a chofnodion archwilio;
Ceisiadau sy’n flinderus, yn amlwg afresymol, yn rhy gyffredinol neu y byddai angen dargyfeirio adnoddau yn afresymol i ymdrin â hwy;
Gwybodaeth y bwriedir ei chyhoeddi cyn hir neu y byddai ei rhyddhau’n “gynamserol mewn perthynas â chyhoeddiad arfaethedig”.
Dadansoddiad neu ymchwil anghyflawn a allai fod yn gamarweiniol pes cyhoeddid neu wybodaeth am gwmnïau neu gynhyrchion a ddelir at ddibenion ystadegol neu at ddibenion ymchwil neu iechyd a diogelwch neu arolygu bwyd;
Gwybodaeth bersonol y byddai ei rhyddhau yn ymyriad diesgus ar breifatrwydd;
Gwybodaeth a allai niweidio safle cystadleuol trydydd parti;
Gwybodaeth a ddarparwyd yn gyfrinachol gan drydydd parti nad yw wedi rhoi caniatâd i’w datgelu;
Gwybodaeth y gwaherddir ei datgelu gan y gyfraith neu gytundeb rhyngwladol neu a fyddai’n torri braint y Senedd.

Mynediad i Ddogfennau.

Nid oes unrhyw ymrwymiad y darperir dogfennau cynharach, yn wahanol i wybodaeth, mewn ymateb i geisiadau. Nid yw’r Côd yn ei gwneud yn ofynnol i adrannau gael gafael ar wybodaeth nad ydynt yn meddu arni, darparu gwybodaeth a gyhoeddwyd eisoes, na darparu gwybodaeth a ddarperir fel rhan o wasanaeth sy’n bodoli eisoes y codir tâl amdano ac eithrio trwy’r gwasanaeth hwnnw. Gallwch ofyn am ddogfennau os ydych o’r farn bod eu hangen arnoch, a gallwch herio unrhyw benderfyniad i wrthod eich cais. Efallai y byddwch am wneud cais am ddogfennau pan:

gallwch nodi dogfen benodol y gwyddoch ei bod yn bodoli;
rhoddwyd crynodeb o’r wybodaeth eisoes i chi ond mae angen mwy o fanylion, nad ydynt ar gael ond trwy edrych ar y ddogfennaeth wreiddiol (er enghraifft, i weld pa ffactorau a ystyriwyd wrth ddod i gasgliadau, neu i asesu’r fethodoleg);
bydd angen i chi weld dogfen am ryw reswm penodol arall – er enghraifft, am ei bod yn effeithio ar eich busnes personol yn uniongyrchol;
ryddhawyd y math hwn o ddogfennau yn y gorffennol;
byddwch o’r farn y bydd yn llawer haws rhyddhau dogfen na’i chrynhoi.

Dyddiad Cau ar gyfer Ymateb.

Ar gyfer ceisiadau syml dywed y Côd y darperir gwybodaeth fel arfer o fewn 20 diwrnod gwaith i’r dyddiad y’u derbyniwyd yn yr Arolygiaeth Gynllunio. Os oes angen cryn dipyn o waith i ymateb i’ch cais gellir ymestyn y cyfnod o 20 niwrnod.

Hawl i Apelio.

Byddwn bob amser yn ceisio darparu ymateb adeiladol a chyflawn. Gallwch apelio os ydych yn anfodlon ar ein hymateb i’ch cais am wybodaeth. Mae’n rhaid i chi ofyn i ni adolygu ein penderfyniad ein hunain cyn y gallwch wneud cwyn i’r Ombwdsmon Seneddol trwy eich AS.

Nid yw’r person a fu’n gyfrifol am ddarparu’r ymateb gwreiddiol i’ch cais yn ymwneud â’r adolygiad o’n penderfyniad gwreiddiol. Pan fyddwch yn gofyn am adolygiad, rhowch eich rhesymau; eich bod o’r farn bod y penderfyniad gwreiddiol yn anghywir, bod y taliadau a godwyd yn afresymol, neu fod datgelu gwybodaeth yn bwysicach er lles y cyhoedd nag unrhyw niwed a achosid.

Er mwyn cael adolygiad annibynnol, ysgrifennwch at:

Yr Arolygiaeth Gynllunio
Adeiladau'r Goron
Parc Cathays
Caerdydd
CF10 3NQ

Ffôn:029 2082 3866
Ffacs: 029 2082 5150
E-bost: wales@planning-inspectorate.gsi.gov.uk

Terfyn Amser ar gyfer Adolygiadau.

Nid yw’r Côd yn nodi unrhyw derfynau amser ar gyfer adolygiadau. Byddwn yn ceisio ymdrin â phob adolygiad cyn gynted ag y bo modd.

Yr Ombwdsmon.

Os nad ydych yn fodlon ar ganlyniad ein gweithdrefn adolygu gallwch ofyn i Ombwdsmon Gweinyddiaeth Cymru ymchwilio i'r mater. Mae'n rhaid i chi ofyn i ni adolygu ein penderfyniad ein hunain cyn i chi fynd at yr Ombwdsmon. Mae gan yr Ombwdsmon y pwer i weld unrhyw ffeiliau perthnasol y Llywodraeth (heblaw am bapurau'r cabinet a phwyllgorau'r cabinet) a gall ymchwilio i gwynion o dan y cod.

Gellir gwneud cwynion ynghylch:
Unrhyw benderfyniad i ddal gwybodaeth yn ôl yr ymddengys nad oes unrhyw gyfiawnhad drosto o dan eithriadau’r côd;
Penderfyniad i ddal gwybodaeth eithriedig yn ôl pan fyddwch o’r farn ei bod yn hollbwysig datgelu’r wybodaeth honno er lles y cyhoedd;
Atebion yr ydych yn amau eu bod yn gamarweiniol, yn anghyflawn neu’n unochrog.
Methiant gweinidog, adran neu asiantaeth i gyhoeddi digon o’r ffeithiau a’r dadansoddiad a arweiniodd at benderfyniad pwysig neu gyhoeddiad polisi.
Methiant i roi rhesymau dros unrhyw benderfyniad sy’n effeithio arnoch, gan gynnwys unrhyw benderfyniad i gelu gwybodaeth.
Methiant i ddarparu mynediad i reolau, arweiniad a llawlyfrau mewnol sy’n effeithio ar ymwneud adran neu asiantaeth â’r cyhoedd neu â busnesau
Oedi afresymol cyn rhyddhau gwybodaeth, gan gynnwys yr amser a gymerwyd i adolygu penderfyniad cynharach.
Taliadau afresymol.

Preifatrwydd Personol a Cheisiadau am Wybodaeth.

Wrth wneud cais am wybodaeth gallwch ddarparu rhywfaint o ddata personol ar ein cyfer, gan gynnwys eich enw, eich cyfeiriad a manylion cyswllt eraill. Byddwn yn gofyn am y data hwn i’ch helpu i gael y wybodaeth sydd ei hangen arnoch. Ar ben hynny byddwn yn cadw ac yn defnyddio’r wybodaeth hon i’n helpu i nodi tueddiadau cyffredinol, neu benodol o ran ceisiadau am wybodaeth i’n helpu i wella’r gwasanaethau yr ydym yn eu darparu ar eich cyfer. Ni ryddheir eich data personol i eraill ac nis defnyddir at ddibenion eraill chwaith.

Gweler ein Datganiad Preifatrwydd ar-lein am wybodaeth arall am y polisi diogelu data yn yr Arolygiaeth Gynllunio.

Beth am Wybodaeth Llywodraeth Leol?

Cyhoeddodd Swyddfa’r Dirprwy Brif Weinidog bapur ymgynghori yn dwyn y teitl Caniatáu i’r Cyhoedd Weld Gwybodaeth mewn Llywodraeth Leol ar 2 Medi 2002.

Mae’r papur hwn yn adolygu sut y dylai Cynghorau gydymffurfio â’r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth.